ಮಹಿಷ ಎಂಬ ಬಂಟ ದೈವದ ಸುತ್ತಾ!

ತಮ್ಮ ಸಿದ್ದಾಂತವೊಂದನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು, ವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ದಾಂತದವರ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಲು ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ತಿರುಚುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿರುವ ಈ ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದಾದರು ಏನು ???

ಮಹಿಷ - ಕನ್ನಡದ ‘ಕೋಣ’ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿರುವ ಪದ‌. ಒಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮ - ಈಶ, ಮಹಾರಾಜ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವ ಪದ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಸಿಂಧೂ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆಯು ಮಹಿಷನೆಂಬ ಮಹಾರಾಜಪಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳಿವು ಕೊಡುವಂತಿದೆ.

ಎಮ್ಮೆ ಕೋಣಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಡೆಖ್ಖನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಈ ನೆಲಮೂಲದ ರಾಸು ವರ್ಗ. ಈಗಲೂ ಇದೇ ಎಮ್ಮೆ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಭಾರತದ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದೆಂಬ ಸತ್ಯ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆಯಿಂದ ಆಗುಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಶೇ. ೫೫ ರಷ್ಟು!

ಈ ರಾಸು ವರ್ಗಗಳಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿನ ಜನವರ್ಗ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಹಸನಾಗಿದ್ದವು. ನರ್ಮದೇ ತೀರದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯು ಸಹ ಕೋ(ಣ)ಆಧಾರಿತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೆ. ಕೋಣ ಗಣದವರಿಂದ ಆಳಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಸಹ ಇದೇ ಕೋ(ಣ)ಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಈಗಲೂ ಸಹ ಕರಾವಳಿಗೆ ನೇಟಿವ್ ಆಗಿ ಇರುವ ಏಕೈಕ ರಾಸು ವರ್ಗ ಎಂದರೆ ಅದು ಎಮ್ಮೆ/ಕೋಣಗಳೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಕಂಬಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರಬಹುದೇನೊ ?

ಕಾವೇರಿ ಕೊಳ್ಳವನ್ನಷ್ಟೂ ಆಳಿದ ಕೊಂಗ ಸಹಿತ ಗಂಗರ ಮೂಲವು ಸಹ ಕೋ(ಣ) ಸಂತತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಳುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಗಂಗರ ಮೊದಲ ಅರಸ ಕೊಂಗುಣಿ, ಗಂಗರ ಪಟ್ಟದ ಹೆಸರು ಕೊಂಗುಣಿಪಟ್ಟ. ಉತ್ತರದವರ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ, ತಲಕಾಡಿನ ಕೊಣ್ಗರು, ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಗಣ್ಗರು ಎಂದು ರೂಪಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಣ್ಗರು ಅನ್ಯದೇಶಿಯರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಕೊಣ್ಗರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿರಬಹುದು.

ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತುರುಗೋಳ ಕಾಳಗದವು. ಎಂದರೆ, ಕೋ(ಣ) ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯಲು ಬಂದ ಬೆರೆ ರಾಜ್ಯದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬಗ್ಗು ಬಡೆದು, ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಗೈದ ವೀರರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿದ ತುರುಗೋಳ ಕಾಳಗದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹಲವೆಡೆ ಎಮ್ಮೆ ಕೋಣಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ದನ ಹೋರಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುವವು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ.

ಎಮ್ಮೆ ಕೋಣಗಳು ನೆಲೆಲಶುಪಾಲನೆಯ ಕವಲಿನವರಾದ ಆದಿದ್ರಾವಿಡ ಆದಿಕರ್ನಾಟಕ ಜನಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವ ರಾಸು ವರ್ಗ.

ಅಲೆಮಾರಿ ಪಶುಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದ ಗೌಡ ದ್ರಾವಿಡರೊಂದಿಗೆ, ಅಲೆಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿದ್ದ ಕುರಿ ಹಾಗು ದನಗಳು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ನೆಲೆಲಶುಪಾಲನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿದ್ದ ಎಮ್ಮೆ ಹಾಗು ಆಡುಗಳು ಆದಿದ್ರಾವಿಡ ಆದಿಕರ್ನಾಟಕ ಜನಸಮುದಾಯಗಳೊಡನೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮೊದಮೊದಲು ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಕೋಣಗಳಾಗಲಿ, ಎತ್ತುಗಳಾಗಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಡು ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಲಿ, ಗದ್ದೆ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಲಿ, ಮನುಷ್ಯರೆ ನೊಗ ಹೊತ್ತು ಹೆಂಟೆ ಹೊಡೆದು ಕುಂಟೆ ಕಟ್ಟುವ ಸಾಹಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಣಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವು ಉಳಿಮೆಗೆ ಬಳಸಲಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈಗಲೂ ಸಹ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಕೆಲ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಸಹ ಕೋಣಗಳನ್ನೆ ಉಳುಮೆಗೆ ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿ. ಹಲವು ಕಡೆ ಇದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಎತ್ತುಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ‌. ಡೆಖ್ಖನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ದನಗಳನ್ನು ತಂದದ್ದು ಸಹ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರೆ. ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆಂದು ಕ್ರಿ.ಪೂ ಸುಮಾರು ೭೦೦-೮೦೦ರಲ್ಲಿಯೆ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ, ಸಣ್ಣ ತಳಿಯ ಹಸುಗಳನ್ನು ತಂದಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕುಲದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ತಳಕುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಹಳ್ಳಿರ್ ತಳಿಯ ಹಸುವೇ ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಕಾರ್ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಡೆಖ್ಖನ್ ಭಾರತ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಸುಗಳ ಮೂಲ ಇದಾಗಿದೆ.

ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್, ಬಿ ಲುಯಿಸ್ ರೈಸ್, ಎಡ್ಗರ್ ಥರ್ಸ್ಟನ್, ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಂಗ್ಲೋ ಇಂಡಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ದೇವದತ್ತ ಪಟ್ನಾಯಕ್, ಎಸ್ ಎಸ್ ಹಿರೇಮಠರಂತಹ, ಈಗಿನ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು, ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಒಂದು ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಹಾಡನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಆರಂಬ (ಬೇಸಾಯ) ಎಂಬುದು ಹೊಲಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಥೆಯ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಿಣಿಯೊಂದು ಬತ್ತದ ತೆನೆಯನ್ನು ತಂದು ಹೊಲತಿಯ ಕೈಗೆ ಕೊಡಲು, ಅದನ್ನು ಬಿತ್ತಿ, ನಾಗರೀಕತೆಗೆ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟವಳು ಹೊಲಯ ಸ್ತ್ರೀ ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರುಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ, ಹೊಲಯರೇ ಆದಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರು, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬೇಸಾಯ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ತಂತ್ರ, ದ್ರಾವಿಡ ಜಾನಪದಗಳು, ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರಿಗಿದ್ದ ನುರಿತ ಜ್ಞಾನ, ಕೃಷಿ ಪ್ರದಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗ ಸಮುದಾಯಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗು ಅಧಿಕಾರ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.


ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಪೀಠಿಕೆ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಮಹಿಷನ ವಿಷಯ ಇದೀಗ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವುದು.

ಬೇಸಾಯವೇನು ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿಲ್ಲ‌. ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಎದುರಾಗಿದ್ದವು. ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಅನಾವೃಷ್ಟಿ, ಪ್ರಯೋಗ, ರೋಗರುಜಿನೆ, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಾಟ, ಪರಕೀಯ ದಾಳಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ದತಿಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವರು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರು.

ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅಡೆತಡೆಯಾದುದು ಕಾಡುಹಂದಿಗಳು ಹಾಗು ಕೋಣಗಳು. ಇದು ಕೋಣಗಳನ್ನು ಪಶುಪಾಲನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸುವುದಕ್ಕು ಹಿಂದಿನ ಹಂತ. ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಗೆ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿ ವರಾಹಿ ದೇವಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವರಾಹಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾನವ ಮುಖದಲ್ಲಿಯು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಡುಹಂದಿ ಮುಖದಲ್ಲಿಯು, ಕೋಣದ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಟಪ್ಪ ಬೇಸಾಯದ ಅಧಿದೇವತೆ. ಹೊಲಯರ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮದಂತೆ, ಆ ದೈವದ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪಿಯೆ ಆಗಿದೆ‌.

ಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಹಂದಿಯೊ, ಅಥವ ಕಾಡುಕೋಣವೋ, ಒಂದಿಲ್ಲೊಂದರ ಕಾಟ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಇದ್ದೇ ಇತ್ತು. ಹೆಂಗಸರು ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ, ಗಂಡಸರು ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಆದಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಡು ಕೋಣ/ ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳ ಉಪಟಳವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಹಿಡಿದು ತಂದು, ಅದರಿಂದ ನಷ್ಟ ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದ ಹೆಂಗಸಿನ (ಸತ್ತವರ ಸಮಾಧಿ/ಗದ್ದುಗೆ) ಎದುರು ಬಲಿ ಹಾಕುವ ಪದ್ದತಿ ರೂಢಿಯಾಗಿರುವಂತೆಯೆ ಕೋಣ ಬಲಿ ಆಚರಣೆ ಆರಂಬವಾದಂತಿದೆ. ತಂತ್ರ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯೂ ಹೌದು.

ಮಾರ‌್ಲಮಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಾರರ ಅಮ್ಮ (ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಅಮ್ಮ) ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯೇ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅಜೀವಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತೆ ತಾಯಿ, ನೆಲ, ನೀರು, ನೇಸರ, ಚಂದಿರ, ಅರಸ ಹಾಗು ಅರಸಿಯರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವಗಳು ಹಾಗು, ಗತಿಸಿದ ಇವರುಗಳು ದೇವರುಗಳು. ಇವರು ಗತಿಸಿ ಸೇರಿದ ಗದ್ದುಗೆಗಳೇ ದೇವಾಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.

ಕೋಣ ಬಲಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೀಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಭಿನ್ನವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡದು ಮಾತ್ರ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ. ಈ ಹಂತದ ನಂತರ, ಆರಂಬಗಾರರು ಕೋಣಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ, ನೆಲೆಲಶುಪಾಲನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಎಮ್ಮೆಗಳು ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ನಾಗರಿಕತೆ ವಿಫುಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ತಂತ್ರ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕೋಣ ಬಲಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಯೇ ಬಿಡುವುದು ಸುಲಭದ ಮಾತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಉಪಟಳವಾಗಿದ್ದ ಕೋಣ, ಆರಂಬಗಾರರ ಮನೆಯ ಸಿರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೋಣ ಬಲಿ ಮುಂದುವರೆದರೂ ಸಹ, ಅದರ ಹಿಂದಿದ್ದ ಭಾವ ಬದಲಾಗಿತ್ತು.
ಹಿಂದೆ, ಉಪಟಳವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ರೋಷದಿಂದ ಬಲಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಅಭ್ಯಾಸ, ಈಗ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ತಂತ್ರ ಸಾಧನೆಗೆ ಇದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ ಎಂದು, ತಾವೇ ಸಾಕಿದ, ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆದ ಕೋಣವೊಂದನ್ನು ದುಃಖಭಾವದಿಂದಲೇ ಬಲಿ ಕೊಡಲು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಾದರು.
ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲಮೂಲದ ರಾಸುವರ್ಗವಾಗಿದ್ದರ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳ ಸಂತತಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತಿತ್ತು, ಹಾಗು ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡುವ ಕಾರಣಕ್ಕು ಇವುಗಳ ಬಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣದು, ಆದರೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕೃಷಿ ದೇವರಾಗಿ ವರಾಹಿ ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಮೂಲದ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತೆ, ಈ ಕೃಷಿದೇವರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳು ವರಾಹಿ ದೇವರು ಸಹ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವರೂಪಿಯೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾನವ ಮುಖದಲ್ಲಿಯು, ಇಲ್ಲವೆ ಕಾಡು ಹಂದಿಯ ಮುಖದಲ್ಲಿಯು, ಕೋಣಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದೈವವು, ಕಾಡು ಹಂದಿ ಹಾಗು ಕೋಣ ಎರಡನ್ನೂ ತೋರಿರುವುದು ಬೇಸಾಯದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತಿದೆ.

ದ್ರಾವಿಡ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಊರು/ಹಳ್ಳಿ/ನಗರ/ಕೋಟೆ/ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಕ್ಕು ಅಧಿಕಾರ ಇದ್ದುದು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನೊಗಕ್ಕೆ ಕೋಣ ಇಲ್ಲವೆ ಎತ್ತುಗಳ ಕಟ್ಟಿ ತೆಂಕುದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಲಬದಗಿಗೆ ನಡೆಯಲು ಬಿಟ್ಟು, ಬಲಬದಿಗೆ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿಸಿ, ಊರ ಗಡಿ ಹಾಕಿಸಿ, ವಸತಿಗೆ, ಆರಂಬಕ್ಕೆ (ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ), ಎಂದು ಭಾಗಿಸಿ, ನಂತರ, ಈಗಾಗಲೇ ಇದ್ದ ಊರಿನಿಂದ ಕರಿಕಲ್ಲನ್ನು ತಂದು ಹೊಸ ಊರಿನ ತೆಂಕುದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟು, ಊರಿನ ತಗ್ಗಿಗೆ ಒಂದು ಹಾದಿಯನ್ನು ಬಲಿ ಹಾಕಿ ಊಳಿ, ಗೋರೆಗೆ ಕೋಣವನ್ನು ಬಲಿ ಹಾಕಿ ಪೇರಿ ಹಾಕಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಒಂದು ಊರನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ತಂತ್ರ-ಜ್ಞಾನ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ನಿಲುಕದ್ದು‌. ಹೀಗೆ ಬಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಂತಿದೆ.

ಈ ಕೋಣಬಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಜನಸಮುದಾಯಗಳೆಲ್ಲವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲದವು. ಮಾದಿಗರು ಇಲ್ಲವೆ ಆದಿ ಜಾಂಬವರು ಆಚರಣೆಯ ವಾರಸುದಾರರು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹೊಲಯರು. ಕೋಣವನ್ನು ಬಲಿ ಹಾಕುವ ತೊಗಟವೀರ, ಬೇಡ ನಾಯಕರವನು. ಬಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೈವವು ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿ. ಈಕೆ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಪೂರ್ವಜೆಯು ಹೌದು. ವೈದಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಈಕೆ ಜಗತ್ಜನನಿ, ಗಾಯತ್ರಿ, ಜಗದಂಬೆ.

ಕೋಣಬಲಿ ಮುದ್ರೆ (ಸಿಂಧೂ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮುದ್ರೆ)

ಈ ಕೋಣಬಲಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈ ಆವರಣೆಗೆ ಹೋಲುವ ಮುದ್ರೆಯು ಸಿಂಧೂ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದೆ.

ಮಹಿಷ ಎಂದರೆ ಕೋಣವಷ್ಟೇ
ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ಬಹುಶಃ ಕೋಣವನ್ನು ಕಡಿಯುವವನದಾಗಿರಬಹುದು.
ಈಗಲೂ ಸಹ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಣ ಬಲಿಗಳಯ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ತಲೆ ಕಡಿದ ಮೇಲೆ, ಆ ತಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಾರಿಯು ತನ್ನ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಹೊರುತ್ತಾನೆ! ಆಗ ಅವನ ಚಿತ್ರಣ ಥೇಟ್ ಸಿಂಧೂ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪಶುಪತಿ ಮುದ್ರೆಯಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಮಹಿಷ ಎಂದರೆ ಎಮ್ಮೆಯಷ್ಟೆ. ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಕೋಣ ಕಡಿಯುವವನ, ಇಲ್ಲವೆ ಕಡಿದ ಕೋಣದ ತಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು, ತನಗೇ ಕೋಣದ ಕೊಂಬು ಬಂದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನ ಕುರಿತಾದುದು ಎಂದು.

ಇದಕ್ಕೊಂದಿಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಪುರಾವೆಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಎಲ್ಲೋರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿನ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾತೃದೇವತೆಯು ಬರಿ ಕೋಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಕೊಲ್ಲುವ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.

೫ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ

(ಎಲ್ಲೋರ ಗುಹೆ)

೭ನೆ ಶತಮಾನದ ಐಹೊಳೆಯ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಇರುವುದು ಕೇವಲ ಕೋಣದ ಚಿತ್ರಣವೆ.

೭ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ

(ಐಹೊಳೆ)

 ತಂಜಾವೂರಿನ ಬೃಹದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ೯ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಕೋಣದ ತಲೆ ಇದೆ.

೯ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ

(ತಂಜಾವೂರು)

೧೨-೧೩ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ

(ಹಳೆಬೀಡು)

ಆದರೆ ೧೪-೧೩ನೆ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಗೆ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೊಂಡದ್ದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಾಗಿರಬಹುದಾದ ಘಟಬೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

೧೩ನೆ ಶತಮಾನದ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿ

(ರಾಣಿ ಬಾವಿ ಗುಜರಾತ್)

೧೧-೧೨ನೆ ಶತಮಾನದ ರಾಣಿ ಬಾವಿ (ರಾಣಿಕಾ ವಾವ್) ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಮಹಿಷಾಸುರನೆಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ‌.

ಇವೆಲ್ಲವುದರ ನಡುವೆ ಪಲ್ಲವರ ೭ನೆ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಒಂದು ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಮರ್ಧಿನಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕೋಣದ ತಲೆಯುಳ್ಳವನೊಬ್ಬನ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಂತೆ ತೋರಲಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಕೋಣ ಹಾಗು ಅದರ ಸವಾರರೆನ್ನಲಾಗುವ ಮಹಿಷಾಸುರನನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆತ್ತಿಲ್ಲ. ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ೧೧-೧೨ನೆ ಶತಮಾನದವರೆಗು, ಕೋಣ ಇಲ್ಲವೆ ಕೋಣದ ತಲೆಯವನ ಚಿತ್ರಣವೊಂದನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆ ಹೊರತು, ಕೋಣವನ್ನೊಂದು ಹಾಗು ಅದರ ಸವಾರ ಕೋಣಾಸುರ ಇಲ್ಲವೆ ಮಹಿಷಾಸುರರನ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.

ಬಹುಶಃ ೯-೧೦ನೆ ಶತಮಾನದ ನಡುವಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದಾದಂತಹ ಯಾವುದೋ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನದಿಂದಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.

೧೧-೧೨ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುವ, ‘ಕಾರುಗಳ್ಳಿ ಪಾಳೆಗಾರ’ ಹಾಗು ‘ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ ಕಾಳಗ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ಘಟನೆ ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣವಿರಬಹುದಾ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಮಾರಾನಾಯಕನು, ಹದಿನಾಡ ಅರಸನ ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸೆಪಟ್ಟು ವರಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವತಃ ಇದು ಆಕೆಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಹದಿನಾಡ ಅರಸನು ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ‌. ಬಲದಲ್ಲಿ, ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಬಲಿಷ್ಠನಾದ ಮಾರಾನಾಯಕನನ್ನು ನೀನು ಎದುರುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗೆಲ್ಲಲಾಗದು. ಹಾಗೆಂದು ನಿನ್ನ ಮಗಳ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮಾರಾನಾಯಕನೊಡನೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯು, ಇದಕ್ಕೊಂದು ತಂತ್ರ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರಾನಾಯಕನ ಕಡೆಯವರನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನಾಗಿಯೇ ಬರಹೇಳಿ, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನಾಗಿಯೆ ಹೊಡೆದು ಉರುಳಿಸುವುದು. ಇದರಂತೆ ನಡೆದು, ಮಾರಾನಾಯಕನ ಸೈನ್ಯವು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು, ಕುತಂತ್ರದ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಡ ಅರಸನ ಮಗಳ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಮಾರಾನಾಯಕ ಹತ್ಯೆಯಾಯಿತು ಎಂಬ ಕಥೆಯೇ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವು ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಎಂದುಕೊಂಡ ನಿಯೊ ಬುದ್ಧರು, ತಮ್ಮ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಮತಾಂತರ ಗುರಿಗಾಗಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮುದಾಯ ಒಂದರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ತಿರುಚಿ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವ ದುಸ್ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿರುವಂತಿದೆ.

ಮಹಿಷನು ಮಾತೃದೇವಿಯ ಬಂಟದೈವವೂ ಆಗಿರಬಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಆಲುಪರ ರಾಜ ಬೂತರಾಜ ಪಾಂಡ್ಯನು ಮಹಿಷ ದೇವರ ಆರಾಧಕನಾಗಿದ್ದನು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸನಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಮಹಿಷ ಎಂದರೆ, ಮಾತೃದೇವತೆಯ ಬಂಟ ದೈವನೆ ಇರಬೇಕು‌.

ಮಹಿಷ (ಬಂಟ) ದೈವವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಂತು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಬಂಟ ದೈವಗಳಾದ, ರಣ - ರಾವಣ - ದವಳೇಶ್ವರ ಪರಂಪರೆ (ಹಾಸನ, ಮಳವಳ್ಳಿ, ಕೋಲಾರ, ತುಮಕೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ), ಸಿಡೀರಣ್ಣ, ಕರಿಯಣ್ಣ, ಕೆಂಚಣ್ಣ, ಚಲುವರಾಯ, ಚನ್ನಿಗರಾಯ, (ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯ) ಆರಾಧಿಸುವ ಪರಂಪರೆಗಳಿವೆ. ಹಾಗು ಅವು ಮನೆತನ, ಗ್ರಾಮಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.

Priest King Of Indus Valley Civilization

ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಹೇಳುವಂತೆ ಸಿಂಧೂ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ಪೂಜಾರಿ ಅರಸ (priestly king) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿರುವುದು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರಲ್ಲಿ. ಇವರಲ್ಲಿನ ಯಜಮಾನರುಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಕುಲಸ್ವಾಮಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗು ಮುಖಂಡರು, ಹಾಗು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿಯು ಮುಖಂಡರು. ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರೋಹಿತ್ಯ ಮಾಡುವವರು ಇವರೆ. ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸುವವರು ಇವರೆ.

ಹೀಗೆ ಮಹಿಷನೆಂದು ಕರೆಸುಕೊಳ್ಳುವವ, ಬಲಿಯಾಗುವ ಕೋಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವವನಲ್ಲ, ಬಲಿ ಪಡೆಯುವ ಮಾತೃದೇವಿಯ ಬಂಟ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏನು ವಿವರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಚಾಮುಂಡಿಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮದ ದೇವತೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಊರಮ್ಮ. ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಕೆಯನ್ನು ಜೈನರು ಯಕ್ಷಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆದಿರುವ ದಾಖಲೆ ಇದೆ‌‌. ಹೊಲಯರ ಒಳಕುಲಗಳಾದ ಚಂಡಾಳ್ವರು ಹಾಗು ಮುಂಡಾಳ್ವರ ಮಾತೃದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡಿ. ಈಕೆಯ ಗುಡಿಯೊಂದು ಮಹಾಬಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ೬-೭ ಶತಮಾನದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಶಾಸನ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದ. ಅಸಲಿಗೆ ಈ ಮಹಾಬಲ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದರೆ ಬೇರಾವುದು ಅಲ್ಲ, ಈಗಿನ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವೇ ಆಗಿದೆ‌. ಈ ದೇವಿಗೆ ತಂತ್ರಿಗಳು ಕಿವಿ ಹಾಗು ಮೂಗಿನ ಹರಕೆ ಅಪರ್ಸಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆಯು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಚಾಮುಂಡಿಗೆ ಕೋಣಬಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆಯು ಬಹಳಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ.

ಹೊಲತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ನಾಡದೇವಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಹೊಲತಿಯೊಬ್ಬಳನ್ನು ಅಂಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ಲೋಕವೇ ಅವಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೊಲಯರಿಗೆ ದೊಡ್ಡದು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಾಡಹಬ್ಬ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ (ಮಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡದು ಮಾರ್ಲಮಿ)

ಇದೆಲ್ಲ ನಮಗೆ, ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮುಟ್ಟಾಳ್ತನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾವ್ಯಾರೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಲಮಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಸತ್ತ ಹಿರಿಯರ ನೆನೆದು ಆರಾಧಿಸಿ, ನಂತರ, ಹುಣ್ಣುಮೆಯವರೆಗು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಶಾಕ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ಏಳೂರಮ್ಮದಿರು, ಎಂದರೆ ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರ ಅರಾಧಿಸುವುದು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಕೆಲವೆಡೆ ಮಾತೃದೇವತೆಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಬಂಟ ದೈವಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಇದೇ ನಮ್ಮ ಶಾಕ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ಆಚರಣೆ.

ವಾಮಪಂಥೀಯ ನಿಯೊಬುದ್ಧ ಸಿದ್ದಾಂತದವರು ಕಟ್ಟುವ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ತಲೆಬುಡವಿಲ್ಲ. ಆದಿಕರ್ನಾಟಕ ಆದಿದ್ರಾವಿಡರ ಪಶುಪಾಲನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೋಣಕಾರಿಕೆಯನ್ನು, ಗೌಡ ದ್ರಾವಿಡ ಕವಲಿನವರಾದ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿರುಚುವ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.

ಶಾಕ್ತ - ಆದಿಶೈವ - ಆದಿವೈಷ್ಣವ - ಜೈನ - ಬೌದ್ಧ ಮತಗಳಲ್ಲಿ common elementsನಂತೆ ಇರುವ ಆಚರಣೆಗಳ ಎಳೆಯನ್ನೇ ಹಿಡಿದು, ಆದಿಶೈವ - ಅಜೀವಿಕ - ಸಿದ್ದ ಪರಂಪರೆಯ ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ, ಆತನನ್ನು ಬೌದ್ಧ ಬಿಕ್ಕು ಎಂದು ಬೊಗಳೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ.

ಸುಂಕವಸೂಲಿಕಾರನಾಗಿದ್ದ ಯಂಕು ಎಂಬ ಅಜೀವಿಕ ದೈವವು, ಈಗ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನೆಂದೇ, ವೆಂಕಟೇಶನೆಂದೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವನು.‌ ಇವನನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಬಿಕ್ಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆ. ಭಗವಾನರು, ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಬಗೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ‘ಭಾರತದ ಬೇಸಾಯಗಾರರೆಲ್ಲ ಬೌದ್ಧರು’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಭಾಗಶಃ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲದ ಹೊಲಯರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಇತಿಹಾಸವೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸಿ ಹೊಲಯರಿಗೆ ಮಾಡಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದ್ರೋಹವೇನು ಕಡಿಮೆಯೆ ?

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲುಯಾ ಎಂದು ಬಡಬಡಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮತಾಂತರದ ರಾದ್ದಾಂತಗಳು, ಮೇರಿಯನ್ನು ಮೇರಿಯಮ್ಮ ಎಂದು, ಕ್ರೈಸ್ತನ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಏಳು ಹೆಡೆಯ ಸರ್ಪ ಕೂರಿಸಿ, ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕೊರಳಿಗೆ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಣಿ ಮಾಲೆ ತೊಡಿಸಿ ಮಾಡುವ ಹುಚ್ಚಾಟಗಳು ಒಂದೆಡೆಯಾದರೆ, ಈ ನಿಯೊಬುದ್ದರು ಕಂಡಕಂಡದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನಿಯೊಬುದ್ಧ ಬಿಕ್ಕು ಅವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಹುಚ್ಚಾಟವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇವರಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಅದೊಂದು ಸಿದ್ದಾಂತಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕೂಟ. ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಜನರುಂಟು. ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಕೆಲ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಯುವಕರು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಅದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ವಾರಸುದಾರಿಕೆ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ, ಸಿದ್ದಾಂತದ, ತತ್ವದ ಹಿಡಿದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಷ, ತತ್ವ, ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಹರವರು ಇತಿಹಾಸ ತಿರುಚಿ ಒಂದು ನವ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನೇ ತಿರುಚಲು ಹೊರಟಿದ್ದ ಕೆಲ ತಲೆಪುರುಕಿ ತಂಡವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಯಸುವೆವು. ಈ ಉತ್ಸಾಹವು ನೆರೆಪೀಡಿತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ತರುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ತೋರಿ ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ‌.

'ಜೈ ಮಹಾಕಾಲ್' ಎಂದು ಯುದ್ಧಘೋಷ ಕೂಗುತ್ತ ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಘರ್ಜಿಸಿ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಹುಟ್ಟಡಗಿಸಿದ ಮಹಾರ ಸೈನಿಕರ ಯಶೋಗಾಥೆ ತಿಳಿದಿರುವಿರಾ ?

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊಲಯರಾದ 'ಮಹಾರ ಸೈನಿಕರ ಯಶೋಗಾಥೆ'

"ಹೇ ಪೇಶ್ವೆ........
ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ, ನಾವು ಒಂದೇ ನೆಲದವರು, ಒಂದೇ ನೆಲದವರು......
ನಾವು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಪರಂಗಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ನಾವು ನಾವೇ ಕಿತ್ತಾಡಬಾರದು.....
ನಮಗೆ ನೀವು ಸಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕೊಡಿ, ನಾವು ನಿಮಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಾಜವನ್ನು ತಂದು ಕೊಡುತ್ತೇವೆ"

೧೮೧೭-೧೮ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೊ ಮರಾಠಾ ಯುದ್ಧ ಸರಣಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾರರು ಒಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಆಗಲೇ ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಿಧನಾಕನು ಈ ಯುದ್ಧ ಇಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲದು ಇದು ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರು ಮುಂದುವರೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿದ್ದವನೆ, ಆ ಮೇಲಿನ ಸಾಲನ್ನು ಪೇಶ್ವೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

"ನೀವು ನಮ್ಮೊಡನೆ ಒಗ್ಗೂಡಿದರೂ ಅಷ್ಟೇ, ಒಗ್ಗೂಡದಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೇ, ನಮ್ಮೊಡನೆ ಕೂಡಿ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸಿದರೂ ಅಷ್ಟೆ, ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಳಿಸದಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೆ! ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಸಮ ಸಮಾಜ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ ಪೇಶ್ವೆ ಇಮ್ಮಡಿ ಬಾಜಿ ರಾವ್!

ಇಂಥ ಅವಮಾನದಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಸಿಧನಾಕನು, ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು 'ಮಹಾರರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ವಿಷಯ'ವಾಗಿಸಿದ. ತಮ್ಮ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತಿತ್ತು ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯ.

ಅಷ್ಟಕ್ಕು ಈ ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಯಾರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರು ಪರಿಚಯ ನಿಮಗಿರಲಿ......

ಶಿವಾಜಿಯ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವರ್ಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇವರು. ಇವರನ್ನೇ 'ಪೇಶ್ವೆ'ಯರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.
ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿಯೇ ಪೇಶ್ವೆಯರ ಆಡಳಿತವು ೧೬೭೪ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಈ ಪೇಶ್ವೆಗಳಿಂದ ಶಿವಾಜಿಯ ವಂಶಸ್ಥರಿಗಾದ ಅನ್ಯಾಯ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ! ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆ ವಿಷಯ ಈಗ ಬೇಡ. ಅದೆಲ್ಲಾ ಪಕ್ಕಕ್ಕಿರಲಿ. ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿ, ಶಿವಾಜಿಯ ಕಾಲದಿಂದಿಡಿದು, ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಮೊದಲನೆ ಬಾಜಿ ರಾವ್'ನ ಕಾಲದವರೆಗು ಒಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ ಇತ್ತು. ಮಹಾರ್ ಹಾಗು ಇತರೆ ಜನಸಮುದಾಯಗಳು,  ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಜನಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

 ಶಿವಾಜಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾರ್ ಜನಾಂಗವು ಸಾಧಾರಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪೇಶ್ವೆ ಮೊದಲನೆ ಬಾಜಿರಾವ್ ಕಾಲಾನಂತರ ಹದಗೆಡುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ಮಹಾರ್ ಜನಾಂಗ ಸಮೇತ ಇನ್ನು ಹಲವು ದಲಿತ ಜನಾಂಗಗಳು ಪೇಶ್ವೆಗಳ ದುರಾಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಪಾರವಾಗಿಯೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ, ಕೆಳವರ್ಗದವರ ಶೋಷಣೆಯು ಹೆಚ್ಚಿತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವೈಭವೀಕರಣವು ಬಹಳ ಬಿರುಸಾಗಿಯೇ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಬಹುಜನರ ಶೋಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥದರಿಂದಲೇ ಬೇಸತ್ತಿದ ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯವು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಸಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದು ಕುಳಿತಿತ್ತು.
ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಭೀಮ ತೀರದ ಕೋರೆಗಾವ್ ಯುದ್ಧವು ಮಹಾರರಿಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷರ ಪರ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ "ಮಹಾರರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ" ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

ಪುನಃ ೧೮೧೭ರ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನಗಳು ಗರಿಗೆದರುತ್ತವೆ.

ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಈ ಬಾರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತಲೆನೋವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸೈನ್ಯವು ತಮ್ಮ ಮಿಕ್ಕ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಥವ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯನಿಮತ್ತ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ಸೈನ್ಯಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದು ದಣಿದಿದ್ದವು.

ಬ್ರಿಟೀಷರ ಉಳಿದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಸೈನಿಕರ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಆಗಲೇ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯದ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತಕ್ಕೆ ಕೈ ಚಾಚುತ್ತದೆ.

ಇಂಥದ್ದೇ ಸಮಯಾವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಿದ್ದ ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತದರ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಸಿಧನಾಕನು ಪುನಃ ಪೇಶ್ವೆಯ ಬಳಿ ಹೋಗಿ ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ "ಹೇ ಪೇಶ್ವೆ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದೆ. ನಾವು ಭಾರತೀಯರು. ನಾವು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕೆ ಹೊರತು ನಾವು ನಾವೇ ಕಿತ್ತಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ನೀವು ನಮಗೆ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು, ಸಮ ಸಮಾಜವನ್ನು ಕೊಡಿ. ನಾವು ನಿಮಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಸಮಾಜವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುತ್ತೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗಲೂ ಸಹ ಪೇಶ್ವೆ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ!

ಪೇಶ್ವೆಯ ಈ ಭಂಡತನದಿಂದ ಮಹಾರ್ ನೈನ್ಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ದೃಢವಾಯಿತು. ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ತಾವು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪರ ಹೋರಾಡುತಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ "ಶೋಷಕರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತಿದ್ದೇವೆ" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇತ್ತು. ಮಹಾರ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದಲಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಕಣವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯವು ಬಹಳಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿ ನಿಲುವು ತಾಳಿತು.

ದಿನಾಂಕ ೩೧-೧೨-೧೮೧೭ ರಂದು, ಈಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೋರೆಗಾವ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಏರ್ಪಾಡಾಯಿತು.


ಅಕ್ಷರಶಃ ಅದು "ಮಹಾರ ಸೈನಿಕರ ಶೌರ್ಯತೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಬ್ಬ" ವಾಗಿತ್ತು!

೨೦,೦೦೦ ಅಶ್ವದಳ, ೮೦೦೦ ಕಾಲ್ದಳ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿ ಸಿಡಿಸುವವರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು, ೫೦೦ ಮಹಾರ್ ಸೈನಿಕರ ಕಾಲ್ದಳ, ೨೦೦ ಅಶ್ವದಳ, ೨೦ ಗನ್ ಮ್ಯಾನ್'ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಹಾರ್ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವದು!
ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡರೆಯೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮೈ ಅದರುತ್ತದೆ. ಗೆಲುವು ಪೇಶ್ವಗಳದ್ದೇ ಎಂದು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ನಡೆದದ್ದೇ ಬೇರೆ.

ಸರಿ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ (೫೦೦) ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಸುತ್ತಲೂ, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಪೇಶ್ವಗಳ ಸೈನ್ಯ ಆವರಿಸುತ್ತಾ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಎದುರಾಳಿಗಳಂತೆ ಮಹಾರರು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ ಪೇಶ್ವಗಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು "ಜೈ ಮಹಾಕಾಲ್” ಎಂಬ ಯುದ್ಧಘೋಷ ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಮರ್ಧಿಸಿದರು. ೫೦೦-೭೦೦ ಜನರ ಒಂದು ಸೈನ್ಯದೆದುರು ೨೮,೦೦೦-೩೦,೦೦೦ ಜನರ ಸೈನ್ಯ ಸೋಲುವುದೆಂದರೇನು ???

ಇಂಥಹ ರೋಚಕ ಗೆಲುವೇ ಮಹಾರರ ಶೌರ್ಯತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.

ರಾತ್ರಿ ಒಂಬತ್ತರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಶುರುವಾಗಿದ ಯುದ್ಧ ಮಾರನೇಯ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಒಂಬತ್ತರಷ್ಟರೊಳಗೆ ಮುಗಿದೇ ಹೋಗಿತ್ತು.

ಕೇವಲ ಹನ್ನೆರೆಡು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರರು ಪೇಶ್ವೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಪಥನ ಗೈದಿದ್ದರು.

ಇದರಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಉಳಿದ ಪೇಶ್ವೆಯರು ಮತ್ತವರ ಸೈನ್ಯವು ರಣಹೇಡಿಗಳಂತೆ ರಣರಂಗದಿಂದ ಕಾಲ್ಕಿತ್ತರು.

ಬ್ರಿಟೀಷರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಹಾರರು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು ಎನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಾರರು ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವೆಯರು ಒಂದಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ್ದಾಗ ಪೇಶ್ವೆಯರಿಗೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟೀಷರಿಗೆ ಪೇಶ್ವೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವಾಗ ಪೇಶ್ವೆಯರ ಭಂಡತನ ಹೆಚ್ಚೆನಿಸಿತೊ ಅಂದೇ ಮಹಾರರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಶೌರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಇದ್ದೆಡೆ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಇರುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬಂತೆ ಮಹಾರರ ಸೈನ್ಯವಿದ್ದೆಡೆಯೆಲ್ಲಾ ಗೆಲುವು ಇರುತಿತ್ತು. ಇದು ಮಹಾರರ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗೆ, ಅವರ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರ, ಶೌರ್ಯ ವೀರತ್ವಗಳಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಗೆದ್ದವ ಕ್ಷತ್ರೀಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸೋತವ ಗುಲಾಮನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂಬಂತೆ, ಮಹಾರರ ಈ ಗೆಲುವಿನಿಂದ ಮಹಾರರು ಮತ್ತು ಇತರೇ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಚೇತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ೭೩ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಂದ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯಿಸಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರರು ನಮಗೆ ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯೀಗಳಾಗಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ಸೈನಿಕರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೋರೆಗಾವ್'ನಲ್ಲಿ ೭೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ವಿಜಯಸ್ತಂಭವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡದ್ದು ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೨೧ರಂದು. ಆ ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ ೨೨ ಮಹಾರ್ ಸೈನಿಕರ ಹೆಸರೂ ಸಹ ಇದೆ.
ಭೀಮಾ ನದಿ ದಡದ ಈ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವೇ ಇಂದು ವಿಜಯಸ್ಥಂಭವಾಗಿ ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದೆ.

ಮಹಾರ್ ಸೈನ್ಯದ ಸಾಹಸವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾ, ಸಮ ಸಮಾಜದ ನಿರೀಕ್ಷಕರು, ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರರ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಯುಧಪೂಜೆ ನಡೆಯಲಿ.
ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ನೆನೆದು ಸ್ಮರಿಸಲಿ.......

ಜೈ ಮಹಾಕಾಲ್.
ಜೈ ಭೀಮ್

ಹೊಲಯ ಎಂದರೇನು ಗೊತ್ತೆ ? ಹೊಲಯರೆಂದರೆ ಯಾರು ಗೊತ್ತೆ ?

ಹೊಲಯ ಎಂದರೇನು ಗೊತ್ತೆ ?
ಹೊಲಯರೆಂದರೆ ಯಾರು ಗೊತ್ತೆ ?

ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ಇದು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿವರುಗೆ ಬಿಡಿ, ಸ್ವತಃ ಹೊಲಯರಲ್ಲಿ ಹಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಬಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಗುಳದಂತೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಈ ಪದಕ್ಕಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಇಂದು, ಈ ಬರಹದ ಮೂಲಕ ನೀಗಲಿದೆ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಕರುನಾಡಿನ ಮೇರೆಯೊಳಗೆ ಹೇಳುವಯದಾದರೆ ಹೊಲಯರು ಆದಿ ಕನ್ನಡಿಗರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರ, ಇಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರೆ ಮಾದರು, ಮಾದರೆ ಹೊಲಯರು, ಈ ಎರಡು ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕರುನಾಡ ಸೀಮೆ ಎಂದರೆ ಇಡೀ ಡೆಖ್ಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಲಯರು (ಮಾದಿಗರ ಸಹಿತ) ಆರಂಬಗಾರರು. ಆದಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರು. ಹೊಲ ಪದವು ಮೂಲಾಂಶವಾಗಿ ಹೊಲಯ ಪದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಹೊಲಕ್ಕೆ, ನೆಲ, ಗದ್ದೆ, ತೋಟ (ತೋಟಿಗಳು), ಪಲ, ಪಸಲು, ಪಲ್ಲ (ಅಳತೆ), ಸೇರು > ಚೇರ > ಕೇರಳ (ಅಳತೆ) ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 'ಹೊಲೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಮಣ್ಣು, ಕೆಸರು, ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೇ ಕೊಡುವುದಾಗುದೆ.

ಹುಲುಸು ಎಂಬ ಪದ ಸಮೃದ್ಧಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದೇ ಹೊಲಯ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, 'ಬೆಳೆದು ತಿನ್ನುವವರೆ ಹೊಲಯರು' ಎಂದು. ಹೊಲಯರ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿಶಾಸನದಲ್ಲಿಯು ಸಹ (ಗವಿಮಠ ಶಾಸನ) ಪುಲುಸರು/ಪುಲಿಸರು ಎಂದೇ ಹೊಲಯಾರಸರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಹುಲುಸು ಎಂಬುದು ಬೆಳೆ- ಹೆಚ್ಚು- ಸಮೃದ್ಧ- ಪಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಹುಲುಸು ತಿಂದವರೇ ಹೊಲಯರು ಎಂಬ ನಾಣ್ನುಡಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆ. ಇದೇ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಕೊಲುವವನೆ ಮಾದಿಗ ಎಂಬ ಸಾಲನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ಬಿಡಿಸಿದಾಗ, ಕೊಲ- ಕೊಲ್ಲ- ಗೊಲ್ಲ- ಮದಗ- ಯಾದ(ವ)ಗ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟು, ಆದಿಮ ನೆಲೆ-ಪಶುಪಾಲನೆ (ವಲಸೆಯಲ್ಲದ) ಮೂಲವನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಣ ಮತ್ತು ಳ'ಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೋಣರು ಕೋಳರಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೋಣರ ಮೂಲ ಆದಿಮರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೋಲ-ಕೊಲ್ಲರ ಮೂಲ ಅಲೆಮಾರಿ ಪಶುಪಾಲಕ ದ್ರಾವಿಡರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಪಶುಪಾಲನಾ ಪ್ರಧಾನ - ದ್ರಾವಿಡರು ಅಲೆಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕುರಿಗಳೊಡನೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಎಮ್ಮೆ ಹಸಗಳು ನೆಲೆಸುಗ ಆದಿಮ ಬೇಸಾಯ ಪ್ರದಾನ- ನೆಲೆ ಪಶುಪಾಲಕರೊಡನೆ ಎಂದರೆ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರೊಡನೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.


ಬೇಸಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಹೊಲಯ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಿತರೆ ಹಲವು ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಕಾರಿಕೆಯುವ ಒಂದು. ಹಗ್ಗ ನೇಯ್ಕಾರಿಕೆ, ಬಟ್ಟೆ ನೇಯ್ಕಾರಿಕೆಗಳು ಸಹ ಹೊಲಿಯ - ಹೊಲಿಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮೂಲವಿದ್ದಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಹೊಲಯರು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಆದಿಮ ಸಮುದಾಯ ಜನವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು, ಸಂಶೋಧಕರು ಹೇಳುವಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಕರಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗದೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನತೆ, ವೈದಿಕ ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ನೆಲದ ಸೊಗಡನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಹೊಲಯರು ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಆರಂಬಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲು ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಾಂಗವಾಗಿದೆ. ಸುಮೇರಿಯನ್, ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯ, ಸಿಂಧೂ, ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಕುರುಹುಗಳಿವೆ. ಜಾನಪದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಂತು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರೇ ಮನುಕುಲದ ಮೊದಲ ಸಂತತಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇವರನ್ನು ಆದಿಮರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರಲ್ಲಿ ವಾನರ ಅರೆವಾನರ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ದೈವಗಳ (ಹನುಮ, ಜಾಂಭವ, ವರದ,  ಬರಮ, ಬೊಮ್ಮ, ಕ{ಗ}ಣಪ, ಕುಣಸಿಂಗ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಆರಾಧನೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಕೇರಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೇರರ್, ಚೆರುಮಾನ, ಚೇರುಮಕ್ಕಳ್ ಎಂದು, ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುಲಯರೆಂದು, ಕೊಡವ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಬಟ್ಟೆಯರು, ಕುಡಿಯರು, ಮೆಲಯರೆಂದು, ತುಳುನಾಡು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಗರು, ಪೊಲಿಯ, ಪರವ, ಮೇರ, ಮೊಗೇರ, ಪೊಲದವರ ಯಾನೆ, ಮುಂಡಾಲ, ನಲಿಕೆಯರೆಂದು, ಕರಾವಳಿ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಾಳ್ವ ಹೊಲಯರೆಂದು, ಕೊಂಕಣ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ದೊಣ್ಣೆರ್ ಎಂದು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾರೆಂದು, ವಿಧರ್ಭ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕ್ವಾಡರೆಂದು, ಗುಜರಾತ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಬಂಗಾಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲ, ಮಾಳವ, ಹೊಲಾರ್, ಹೊಲೆರ್, ಬಂಡ, ಅಸಾಧಿ, ದುಸಾಧಿಗಳೆಂದು, ಆಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಲೊಳ್ಳು, ಮಾಲ, ಮಾಳ, ಮಲ್ಲ, ಮಾಳವರೆಂದು, ತೊಂಡೈಮಂಡಲ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲರ್, ಪಳ್ಳರ್ ಎಂದು, ತಮಿಳು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಪರಯ್ಯರ್, ಪುಲಯರ್ ಎಂದು, ಕೊಂಗುನಾಡು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಗು ಹೊಲಯರು/ಕೊಂಗು ಪರಯ್ಯರೆಂದು, ವಲ್ಲುವರೆಂದು, ಸಾಂಬವರೆಂದು, ಪುನ್ನಾಡ್ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಿಗಳೆಂದು, ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರು, ಚಕ್ರಿಗಳು, ತೋಟಿಗಳು, ವಲೇರು ಎಂದು, ಮಲೆನಾಡು ಹಾಗು ಅರೆಮಲ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರು, ಕುಳವಾಡಿಗಳು, ಮಲೆಯರು, ಕುಡಿಯರು ಎಂದು, ಕರವನಾಡು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರೆಂದು, ಛಲವಾದೇರು ಎಂದು, ಕುವಲಾಳ (ಕೋಲಾರ) ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಲಾದಿವಾಳ್ಲು, ಛಲವಾದು, ಶೆಟ್ಟಿ ಛಲವಾದಿ ಎಂದು, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಗರ, ವಾಲೇರ, ಛಲವಾದಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಲಯರು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ವೈದಿಕ ಪೂರ್ವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಧಾತುವಿನೊಂದಿಗೆ, ಮಾತೃದೇವಾರಾಧನೆ (ಶಕ್ತಿ), ಜಾನಪದೀಯ ಆದಿ ಶೈವ, ಜಾನಪದೀಯ ಆದಿ ವೈಷ್ಣವ, ಅನುಸರಿಸುವ ಹೊಲಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಜೈನ, ಅಪ್ಪಟ ಬೌದ್ಧ‌ ಹಾಗು ನಿಯೋ ಬೌದ್ಧ, ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾರತೀಯ ನೆಲಧರ್ಮಗಳು ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಪರಂಪರೆಯವಾಗಿವೆ.

ತಿರುಳ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ವ ದ್ರಾವಿಡ) ಪುಲಯ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ 'ಪವಿತ್ರವಾದ' ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಪುಲ್' ಧಾತುವಾಗಿದೆ. ಹೊಲಯರನ್ನು ತಿರುಕುಲತ್ತಾರ್ (ತಿರುಕುಲದವರು) ಎಂದ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ತಿರುಕುಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಹ ಪವಿತ್ರ ಕುಲ, ಶ್ರೀಕುಲ, ರಾಜಕುಲ, ಯುವರಾಜಕುಲ, ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. 'ಪುಲ್' ಎಂಬ ಧಾತುವು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ನುಡಿವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಾಗ, ಫಲ್, ಫುಲ್, ವಲ್ಲಭ (ದ್ರಾವಿಡದ ಪಲ್ಲವ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾದ) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ಪುಲಯನ್/ಹೊಲಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮಹಾನ್ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಮರಾಠಿ ಸೀಮೆಯ ಹೊಲಯರು ಮಹಾರರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ 'ಸಾ' ಎಂಬ ಪದ ಗೌರವ ಸೂಚಕವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾರರು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾರ'ಸಾ' ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರೇ ಇರಬೇಕು. ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್'ನ ಫುಲ್ (ಹಾಗೆಯೆ ಆಂಗ್ಲದ ಫುಲ್) ಎಂಬುದು ಸಮೃದ್ಧ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವ ದ್ರಾವಿಡ, ಕನ್ನಡ ಹಾಗು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಪುಲಿ/ಹೊಲಿ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ "ಹೆಚ್ಚಾಗು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ.

ಹೊಲಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಲ ನೆಲ ತೋಟ ಮಾಡುವವ, ಗೇಯುವಬ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಹೊಲಯರು ಬೇಸಾಯ ಆರಂಭಿಸುದ ಮೊದಲಿಗರು. ಹೊಲಯರು - ನೆಲದ ವಾರಸುದಾರರು ಎಂಬುದರ ಸೂಚಕ ಪದ 'ಹೊಲಯ' ಎಂಬುದೆ 'ಒಡೆಯ' ಎಂಬ ಸವೆದ ರೂಪದ ಧಾತು.

ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಹಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜಾನಪದೀಯ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಹೊಲಯರ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳು, ಪಾಳಯಪಟ್ಟುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಹಾಗು ೧೭-೧೮ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಹಲವರು ಭೂ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.

ತುಳುನಾಡು ಸೀಮೆಯ ಜಾನಪದದಲ್ಲಿಯು ಸಹ, ಸುಗ್ಗಿ ಪದದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ "ಪೊಲಿಪೊಲಿಪೊಲಿಯೋ" ಎಂಬ ಸಾಲು, ಹಾಗು ಒಳನಾಡಿನ ಕರವನಾಡು ಸೀಮೆ (ಚಿತ್ರದುರ್ಗ - ತುಮಕೂರು - ಅನಂತಪುರ) ಸುಗ್ಗಿ ಪದದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿಯ "ಹೊಲಿಗ್ಯೊ ಹೊಲಿಗ್ಯೊ" ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಬೇಸಾಯದ ಅಪ್ಪ ಆದಿ ಹೊಲಯನನ್ನು ಕರೆದು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಾಲೆ ಆಗಿದೆ. ಹಲವರು ಈ ಪೊಲಿಪೊಲಿಪೊಲಿಯೋ ಹಾಗು ಹೊಲಿಗ್ಯೊ ಹೊಲಿಗ್ಯೊ ಎಂಬುದು ಬಲಿ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಪರಿ, ಮಹಾಬಲಿಯೇ ಹೊಲಯರ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಹೊಲಯರ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಆದಿ ಬೇಸಾಯಗಾರು ಮಹಾಬಲನೆ ಬೇರೆ, ಅಸುರ ರಾಜ ಬಲೀಂದ್ರನೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಇದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಬರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆಯುವೆ.

ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊಳೆದಂಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ನಾಗರೀಕತೆ ಆರಂಭಿಸುದ ಮೊದಲಿಗರು ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಸಹ ಹೊಲಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಹೊಳೆದಂಡೆಯ ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಆದಿ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ಕೇರಳ ಹಾಗು ಕೊಡವ ಜಾನಪದವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹಾಗು ನೇರವಾಗಿ, ಬೇಸಾಯವು ಹೊಲತಿ- ಪರತಿ- ಪುಲಚ್ಚಿ (ಹೊಲಯರ ಹೆಂಗಸು)ಯರ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಊರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೊಲಗೇರಿ, ಹೊಲೆಮಗನೆ ತಲೆಮಗ, ದೀವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಸವ ಕೆಣಕಬೇಡ ಸುಗ್ಗಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಲಯನ ಕೆಣಕಬೇಡ, ಇತ್ಯಾದಿ ಗಾದೆಗಳು ಹೊಲಯರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ, ಹೊಲಗೇರಿಗಳ ಮಹತ್ವ, ಹೊಲಯರ ಆದಿ ಬೇಸಾಯದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನೇ ತೋರುವವಾಗಿವೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೊಲಯ ಎಂಬ ಪದ, ಆದಿ - ನೀರು (ಹೊಳೆ) - ನೆಲ (ಬೇಸಾಯ)ದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

'ಹೊಲಯ' ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೂ ಇದ್ದು ಅದರ ಅರ್ಥ ಎಡೆ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸತ್ತ ಹಿರಿಯರ ಆರಾಧನೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧನೆ, ಆಕಾರ ನಿರಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ ಆರಾಧನೆ, (Worshopping through Food Offerings - Nature & Ancestral Worship - Paganism) ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳು ಇದನ್ನು ಈಗಲೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಹೊಲಯ ಪದ್ದತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ರುದ್ರಗಣ (Red Indians) ಸಹ, ಇದೇ ಹೊಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯವರಾಗಿದ್ದವು.

ತೆಂಕಣಾಚಾರ್ಯರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಲಯರ ವಾಸ ಗ್ರಾಮಗಳ ತೆಂಕಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ. ಇದೇ ಊರಿನ ಆರಂಭ. ಹೊಲಗೇರಿ ಇಲ್ಲದ ಊರಿಗೆ ಆಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಲಗೇರಿ ಇಲ್ಲದೇ ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪದ್ದತಿ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಹೊಲಗೇರಿಯೇ ಆಧಾರ ಊರು - ಹಳ್ಳಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ. ಹೊಲಗೇರಿಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳ Motherboardಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

ಹೊಲಯರ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳು.

ಹೊಲಯರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "Rearing"ನಲ್ಲಿ (ಗೆಡ್ಡ ಗೆಣಸು ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲು ಕೂಡಿಸುವುದು, ಹುಡುಕಾಡಿ ಆಯ್ದು ಕೂಡಿಡುವುದು) ತೊಡಗಿದವರು. ಇದು ಕೇವಲ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಆದಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇಡೀ ಮನುಕುಲದ ಆದಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ನಂತರ ಇದೇ ಹುಡುಕಾಟದ ಕೂಡಿಡುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಒಂದು ಗುಂಪು ನೇರವಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಪ್ರಧಾನ - ಪಶುಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಒಂದೆಡೆ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಗುಂಪು ಪಶುಪಾಲನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ದ್ರಾವಿಡರಲ್ಲು ಎರಡು ವರ್ಗವಿದ್ದು, ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರು ಬೇಸಾಯ ಪ್ರಧಾನ - ಪಶುಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ನೆಲೆಯಾದರೆ, ಪಶುಪಾಲನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರುಬರು ವಲಸೆ ಗುಣದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹಿಂಡಿಗಳೊಡನೆ ಊರೂರು ಅಲೆಯುವ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಸಹ ಪಶುಪಾಲನ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರುಬರ ಮೂಲದವರೇ ಆಗಿದ್ದು, ಆದಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರಾದ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರೊಡನೆ ಬೆರೆತ ಕಾರಣ ಹೊಲಗೇಯುವವರಾಗಿ ಬೇಸಾಯಗಾರರಾಗಿ ಕಸುಬಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಂತರವೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

ಹೀಗೆ, ಹುಡುಕಾಟ-ಕೂಡಿಡುವೆಕೆ, ಬೇಟೆ, ಹೊಲಗೇಯ್ಮೆ (ಬೇಸಾಯ/ಆರಂಭ) ಹಾಗು ನೆಲೆ ಪಶುಪಾಲನೆಯು ಹೊಲಯರ ಪ್ರಧಾನ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ನೇಯ್ಕಾರಿಕೆ (ದೇವಾಂಗ) ಚಮ್ಮಾರಿಕೆ (ಮಾದಾರ), ಮರಗೆಲಸ (ಬಡಿಗೇರ), ಕಲ್ಲುಕುಟಿಗ (ತೆಂಕಣಾಚಾರ/ಜಕ್ಕಣಾಚಾರ), ಉಪ್ಪು-ಸುಣ್ಣ ಕಟ್ಟುವುದು (ಕೂಸಾಳ್ವರು - ಉಪ್ಪಾರ), ಮೀನುಗಾರಿಕೆ (ಮೊಗೇರ, ಮೇರ, ಬೆಸ್ತರು), ಪೂಜಾರಿಕೆ, ತಳವಾರಿಕೆ, ಕುಳವಾಡಿಕೆ, ನೀರುಗಂಟಿ - ತೋಟಿ ವೃತ್ತಿಗಳು ಹೊಲಯರ ಮೂಲದ ಕುಲಕಸುಬುಗಳೆ ಆಗಿವೆ.

ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾರರು (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೊಲಯರು) ನಾಗವಂಶಿಗಳು. ಹಿಂದೆ ರಾಜರಾಗಿಯು ಯೋಧಕುಲಗಳಾಗಿಯು ಇದ್ದವರು. ತ್ರಿಗುಣ ವರ್ಣ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ಥಾನ ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು. ಆಗ ಹೊಲಯರು ಮಾದಿಗರು ಆದಿ(ಸೂರ್ಯ)ವಂಶ ಕ್ಷತ್ರಿಯರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರು ವೈದಿಕ ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯವರಾಗಿದ್ದು, ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಪರಂಪರೆಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಲಯರು ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧಕರಾಗಿದ್ದು ಭೂಮಿ, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಗಾಳಿ - ಬೆಂಕಿ - ನೀರು (ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪ) ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನವರು. ಕಳೆ (ಗರಿಕೆಯನ್ನು) ನಿಗ್ರಹಿಸಿ, ನೆಲದ ಪಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಾಗಗಳು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ದೈವಗಳಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಗೊಬ್ಬರಗುಡ್ಡೆ ಏರುವಂತೆ ಪಲದ ರಾಸಿಯೂ ಏರಲಿ ಎಂದ ಕಣ-ಪತಿಯು ಸಹ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಪರಂಪರೆಯವನೆ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

ಹೊಲಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಂಪರೆಯು ಮಾತೃಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ರಾಜನಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ ಬೇರೆಯಲ್ಲ ಗುರು(ಧರ್ಮ) ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಹೇಳಬೇಕಾದರೆ ಹೊಲಯರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಣ ಎರಡೂ ಒಂದೇ, ಹಾಗು ಒಬ್ಬರೇ ಈ ಎರಡೂ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಇದೇ ಪದ್ಧತಿ (Priestly King) ಹೊಲಯರ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮೇರಿಯನ್, ಸಿಂಧೂ, ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯ, ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಹೊಲಯರು ಕೇವಲ ಭಾರತಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ದೊರೆತಿರುವ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಲಯರ ಬಗೆಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಇರುವುದು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೨೦೦ನೆಯ  ಕೊಪ್ಪಳದ ಗವಿಮಠದ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಲಯಾರಸರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ಅಶೋಕನ ಆಜ್ಞೆ ಮೇರೆಗೆ ಆತನ ಕೈಕೆಳಗಿನ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದ ಹೊಲಯಾರಸರು ಬೌದ್ಧ ಮತವನ್ನು ಆಸ್ಥಾನ ಮತವಾಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ.

ಇದರ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೊಲಯರ ಒಳಜಾತಿಯಾದ ಕುಳವಾಡಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಹೊಲಯರ ಒಂದು ಕುಲವಾದ ಹಾಗು ಹೊಲಯರ ದೈವವಾದ 'ಬಟರಿ'ಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಹಾಗು ಪುನ್ನಾಡ್ (ಹಳೆ ಮೈಸೂರಿನ ತೆಂಕಣ ಭಾಗ) ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹೊಲಯ ಅರಸರಾದ ಕೆಲ್ಲ ಮಾ(ಮಹಾ)ಕೆಲ್ಲ ಅರಸರ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ಕದಂಬ, ಸಾಳುವ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಚೋಳರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಲಯರ ಕುಲ ಹಾಗು ದೈವಗಳಾದ ಹಾರಿತಿ (ಹರತಿ), ಕರವ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.

ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪೊಲ, ಪೊಲಯ, ಹೊಲಬು, ಹೊಲಬಿ (ಹೊಲತಿ), ಪುಲಯ, ಪುಲ್, ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಕಡೆ ಉತ್ತಮ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ,
ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೀಳಾರ್ಥದಲ್ಲಿ (೧೨ನೆ ಶತಮಾನದ ನಂತರದವು ಎನ್ನಲಾದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ) ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಯಸೇನನ ಧರ್ಮಾಮೃತ ಕೃತಿಯು "ಹೊಲಯರು ಶುದ್ಧ ಆಚಾರದವರು, ಶುದ್ಧಾಚಾರ‌್ಯರು, ಲೋಕವು ಅವರನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂದು ಬರೆದಿರುವುದ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಶಿವಕೋಟಾಚಾರ್ಯರ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಬೇಕಾದರೆ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಕಥಾನಕ ಎನ್ನಬಹುದು, ಆ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಿಗರ ಗುಣ ನಡತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿ ಬರೆದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ, ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ, ಲಿಪಿಕಾರನೂ ಆಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪೆ ಹೊಲಯರ ಅರಬಟನನ್ನು ನಾವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಲೇ ಬೇಕು. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿದ ಕಾವ್ಯಪ್ರಯೋಗದ ಪರಿಣತಿ ಜಾನಪದದ ಬಹುಭಾಗವಾದ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಜಾನಪದ ಸಿರಿಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿದ ಕೃತಿಯೇ ಆಗಿದೆ.

ಹೊಲಯರ ಬಳಿಯಿರುವ ಛಲವಾದಿ ಗಂಟೆ ಬಟ್ಟಲು ಹಾಗು ಕುಳವಾಡಿ ಕೋಲು (ಕುಳವಾಡಿ ದಂಡ- ರಾಜದಂಡ) ಇವು ಸಹ ಹೊಲಯರ ಪರಂಪರಾಗತ ರಾಜಕುಲದ ಬಗ್ಗೆ ಉಳಿದಿರುವ ಕುರುಹುಗಳೆ ಆಗಿವೆ.

ಬಹಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲಯ/ಹೊಲತಿ/ಹೊಲಬಿ/ಹೊಲಬು ಎಂಬುದು ಮಾನ-ಮಹಾನ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈಗಲೂ ಸಹ ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದ ಹೊಲಯರು ಆಡುವ ಆಡುನುಡಿಯಲ್ಲಿ "ದೊಡ್ಡ ಹೊಲಯ" ಎಂದರೆ ಗೌರವಸೂಚಕ ಭಾವಪದವೆ ಆಗಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥ "ದೊಡ್ಡ ಮಾನವಂತ" ಎಂದು. ಹೊಲಗೇರಿಯೂ ಸಹ ಬಹಳಷ್ಟು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಂಡಿದ್ದು, ಚಾಲುಕ್ಯರ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಪೊಲಗೇರಿ - ಪುಲಗೇರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ.

ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨-೩ನೆ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ೧೩-೧೪ನೇ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗು ಹೊಲಯರು ಹಾಗು ಮಾದಿಗರು, ಹಾಗು ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಲಗಳು, ದೈವಗಳು, ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಸಹ ರಣರಂಗದ ವೀರಗಲ್ಲು, ತುರಕಾಳಗದ ವೀರಗಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವೇ ಆಗಿವೆ.

ಹೊಲಯರ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು, ಹಾಗು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೆಂದರೆ ಅವು, ಚೇರರು, ಬಾ(ವಾ)ಣರು, ಪಲ್ಲವರು, ಬಂಗಾಳ ಸೀಮೆಯ ಕರ್ಣಾಟಕುಲ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಹಾರಿತಿ ಕುಲಸ್ಥರಾದ ಚುಟುಗಳು, ಕದಂಬರು ಹಾಗು ಬಾದಾಮಿ-ವೆಂಗಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಕರವ ಕುಲಸ್ಥರಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೊಯ್ಸಳರು (ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ವರೆಗೆ), ತುಳುನಾಡು ಸೀಮೆಯ ಆದಿ ಆಲುಪರು, ರಾಣ್ಯರು ಹಾಗು ಸಾಳುವರು, ೧೩-೧೪ನೆ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಗಂಗರು ಹಾಗು ಪಾಂಡ್ಯರು, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಉತ್ತರದ ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೌರ್ಯರು, ಮಾಳವರು, ಚಂಡೇಲರು, ಸೋಲಂಕಿಗಳು, ಪರಾಮಾರರು, ಇತ್ಯಾದಿಯರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಶಾಸನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಇವರ ಕುಲಗಳು, ದೈವಗಳು, ಪರಂಪರೆ ಹಾಗು ಆಚರಣೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಈಗಲೂ ಹೊಲಯರಲ್ಲಿವೆ. ಹಾಗು ಆ ರಾಜರ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲವು ಮನೆತನಗಳು ಈಗಲೂ ಇವೆ.

ಇತಿಹಾಸ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುವಂತೆ, ಭಾರತವನ್ನು ಆಳಿದ ಬಹುತೇಕ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳಯ ದ್ವಿಜರಲ್ಲದ ಗೊತ್ರ ಸಲ್ಲದ ಕುಲಕಾರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಶೂದ್ರರದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದ ಪಂಡಿತವುಳ್ಳ ಹೊಗಳುಭಟರು, ರಾಜರನ್ನು, ಅವನ ಕುಲವನ್ನು (ಗೋತ್ರವಾಗಿಸಿ), ವಂಶವನ್ನು ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿ ವೈದಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಅದನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವಿತ್ತು ಅಂದು.

ಹೀಗೆ ಹೊಲಯ ಪದದ ಅರ್ಥ, ಹೊಲಯರ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಆಚರಣೆಗಳು ಈಗ ಮಂಕಾದಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ತನ್ನ ವಿರಾಟ ಸ್ವರೂಪದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಹೊಲಯರ ಧರ್ಮ, ಶೈಲಿ, ಆಚಾರ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಹಾಗು ಹೊಲಯರ ಬಲೀಂದ್ರ ಮೂಲ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಮೂಲ, ರುದ್ರ ಮೂಲ, ಚಲದಂಕ ಮೂಲ, ಹನುಮ ಜಾಂಬವ ಮೂಲ, ಶಾಕ್ತ ಮೂಲ, ಸಾಂಖ್ಯ ಮೂಲ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಹೊಲಯರ ಇತಿಹಾಸದ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಹಾಗು ಹೊಲಯರಿಗೆ ಉಪಯೋಗ ಆಗುವಂತಹ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತರಲಿದ್ದೇವೆ.

ನನ್ನಿ.....

*_~ಹುಲಿಹೊನ್ನ~_*

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ, ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರಿದ ಎಂ. ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿಯವರ "ಹೊಲಯರು ಮಾದರು ರಾಜರು", "ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೊರೆಗಳು",
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ ಪುಟವಾದ "ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗಳು"
https://m.facebook.com/holayamadigarahirimegarime
ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅತ್ತ ಎಡಪಂಥಕ್ಕೂ ಜೋತು ಬೀಳದೆ, ಇತ್ತ ಬಲಪಂಥಕ್ಕೂ ಜೋತುಬೀಳದೆ ಸತ್ಯ ನಿಷ್ಟೂರಿಗಳಾಗಿ ಸತ್ಯಪಂಥಿಗಳಾಗಿ,  ಹೊಲಯ ಮಾದಿಗರ ಇತಿಹಾಸದ ನೈಜ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎಂ. ನಂಜುಂಡಸ್ವಾಮಿ ಸರ್ ರವರಿಗೆ ನನ್ನ ವಿಶೇಷ ನಮನಗಳು.

ಹೀಗೆ, ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು Updatesಗಳಿಗಾಗಿ follow ಮಾಡಿ ನಮ್ಮ Facebook Page fb.me/NavuHolayaruChalavaderu